تببین میزان فطریه افراد توسط حاکم شرع مردمی کردستان

شناسه : 1510 21 اردیبهشت 1399 - 22:15 نویسنده : اسلام کرد
هر سال در ماه مبارک رمضان مسلمانانِ منطقه‌ی ما، این سؤال برایشان مطرح است که: مقدار فطریه ی آنان چقدر می‌شود؟
تببین میزان فطریه افراد توسط حاکم شرع مردمی کردستان
پ
پ

بسم الله الرحمن الرحیم
الحمد لله الّذی هدینا لهذا و ما کنّا لنهتدی لولا أن هدینا الله.
والصلاة و السلام علی سیّدنا محمّدٍ رسول الله، و علی آله و أصحابه.

هر سال در ماه مبارک رمضان مسلمانانِ منطقه‌ی ما، این سؤال برایشان مطرح است که: مقدار فطریه‌ی آنان چقدر می‌شود؟

از آنجایی که در قرآن صحبتی از فطریه نیست، و در سنّت هم با توجه به اوضاع و احوال آن زمان، فقط شیوه‌ی پرداخت آن مطرح شده است، آنهم نه برای همه‌ی مسلمانان بطور مساوی بلکه با سپردن به یکایک آنان که: از قوت و خوراک غالب خود فطریه را بپردازند، مثلاً کسی که غالب خوراکش نان گندم است باید گندم بپردازد، اگر برنج، یا جو یا خرما یا مویز، است از این‌ها پرداخت نماید. از طرفی گفته شده: این فریضه در شب عید فطر واجب می‌شود، و باید در آن شب یا حداکثر تا قبل از ادای نماز عید پرداخت شود و بعد از آن قضا محسوب می‌شود، نکته‌ای دیگر در این زمینه اینست که: هر مسلمان در صورت داشتنِ خوراک اضافه بر نیاز آن شبانه‌روز باید به تعداد افراد خانواده‌ی خودش فطریه بپردازد.

با جمع‌بندی سه مطلب آتی: ۱- خوارک غالب هر کس، ۲- لزوم پرداخت آن در شب یا صبح عید، ۳- پرداخت به اندازه‌ی افراد عائله‌ی هر خانواده. به وضوح فهم می‌شود که حکمت و فلسفه‌ی وجوب و پرداخت فطریه با شرایط مذکور اینست که: هر خانواده‌ی مسلمانِ متمکّن، برای خانواده‌ای غیرمتمکّن و بی‌بضاعت با تعداد عائله‌ی همسان خود، امکانات غذا و خوراک روز عید را فراهم نماید. دقت شود، گفته شده: ۱- از خوراک غالب خود، ۲- تا قبل از اقامه‌ی نماز عید (چون معمولاً تدارک وسایل روز عید، در شب قبل از روز عید است تا زمان نماز آن) ۳- فطریه‌ی هر خانواده به اندازه اعضای آن خانواده باشد، که قطعاً پرداخت فطریه با آن حکمت و شرایط و ویژگیها که برایش بیان شد، تحقق نمی‌یابد مگر با آن شیوه که علّامه کاکه احمد مفتی‌زاده(رحمه الله) اعلام داشته‌اند و آن شیوه این است که: هر خانواده به اندازه‌ی هزینه‌ی متوسط روزانه‌ی خود، به خانواده‌ی بی‌بضاعتی که توان تهیه‌ی وسایل عید فطر را ندارد، فطریه بپردازد. تا این خانواده نیز همچون خانواده‌ی وی مراسم عید را برگزار نمایند. به نظر اینجانب در صورت امکان، هر خانواده باید به اندازه‌ی هزینه‌ی مراسم روز عید خود را بپردازد، آنگاه حکمت «پرداخت فطریه» تحقق می‌یابد. این که گفته شده: هر کس به میزان قوت غالب خود، یعنی محقق ساختن همین حکمت، چون می‌دانیم که در صدر اسلام و شاید قرنها بعد نیز، مسئله‌ی مهمّ در روز عید برای اکثریت مردم، تهیه‌ی همین قوت غالب بوده است که اسلام دستور داده است چند برابر مصرف مراسم عید برای کسانی که خودشان ندارند فراهم شود، این که گفته شده چند برابر، زیرا کمتر کسی می‌تواند یک صاع(حدود ۳ کیلو)، نان گندم، یا برنج، یا خرما، مویز، کشمش و… در یک موعد غذا صرف نماید.
اکنون که تهیه‌ی «قوتِ» تنها مثلاً نان خالی یا برنج در روز عید برای هیچ کس موضوعیّت ندارد، بلکه بیش از آن، غذاها و خوراکیهای دیگر همراه آن مطرح است، مانند: خورشت گوشت، میوه، شیرینی، و غیره، وقتی حکمت پرداخت فطریه برای روز عید تحقق می‌یابد، که مبلغ پول پرداختی، اضافه بر تهیه‌ی قوت لایموت، این لوازم روز عید را نیز فراهم نماید. پس بنا به شروط قراردادی برای ادای فطریه، بخصوص این: که اگر به بعدازظهر روز عید بکشد، قضا محسوب شده و بازخواست دارد، هیچ گونه تردیدی باقی نمی‌ماند، که فطریه برای تهیه‌ی نیازمندیهای مراسم عید فطر، مقرر شده است.

میزان زکات فطریه
میزان زکات فطریه

و امّا این که بیاییم پرداخت کنندگان فطریه را به ۳ گروه: بالا، متوسط، پایین، از لحاظ درآمد و ثروت تقسیم کنیم، و برای زیرمجموعه‌ی هر گروه، مبلغی مساوی در نظر بگیریم. این سؤال پیش می‌آید:

قرار دادن افراد با درآمد موردنظر در هر گروه، توسط چه کسی یا کدام جمعی متخصّص در امور مالی و اقتصادی صورت گرفته است؟ اگر مثلاً ما بیاییم درآمد ۲ میلیون تا ۷ میلیون را در گروه پایین، و ۷ تا ۱۵ میلیون را متوسط و از ۱۵ به بالا را در گروه مرفّه قرار دهیم، و برای هر گروه مقداری معیّن فطریه در نظر بگیریم، این محاسبات طبق کدام محاسبات و قراردادهایی تخصّصی و کارشناسانه‌ی اقتصادی یا کدام ضوابط اسلامی، صورت گرفته است؟ یا چگونه ۲ میلیون تا ۷ میلیون درآمد را -مثلاً- در یک ردیف و همسان قرار داده و آنان را مکلّف نماییم که باید به یک میزان فطریه بدهند؟! و همینطور متوسط به حساب آوردن درآمد -مثلاً- ۷ تا ۱۵ میلیون تومان را یا از ۱۵ میلیون به بالا تا ۲۰ میلیون، ۵۰ میلیون، ۱۰۰ میلیون، حتی یک میلیارد و بالاتر در ماه در یک ردیف قرار دادن؟! و یا خانواده‌ای با ۲۰ میلیون درآمد را با بالاتر از خود حتی تا یک میلیارد تومان مساوی قرار دادن؟! آیا با این محاسبات احتمال نمی‌رود که ما در حق گیرندگان فطریه مورد سؤال و مواخذه قرار گیریم؟ که چگونه فلانی

با صد میلیون تومان یا یک میلیارد تومان درآمد ماهیانه، و با چنین درآمدی عید گرفتن را در ردیف کسی که با ۱۵ میلیون درآمد، عید می‌گیرد هم طراز قرار داده‌اید؟! در حالیکه در صدر اسلام هر کس از مقدار هزینه‌ی مراسم عید، -که با هم متفاوت بوده‌اند: از قبیل تفاوت برنج با گندم، جو، خرما، مویز، کشک و…- و، با ارزش آن، فطریه را پرداخته است.

برادران و خواهران مسلمان! بهتر است ما به احکام اسلامی روح بدهیم یا درست‌تر بگویم: روح و حکمت و ارزشِ از وی گرفته شده را به آن بازگردانیم، بدانگونه که هر مسلمانی بتواند: امروزی، علمی، خردمندانه، و حق به جانبانه از آن دفاع نماید. نه اینکه اگر درباره‌ی حکمی مانند همین فطریه مورد پرسش قرار گرفت، بگوید: من نمی‌دانم، من باید در هر حال آن را اطاعت کرده و گردن نهم. هر چند آن حکم، حیات داشته باشد، سرشار از حکمت و خوبیها و زیباییها باشد، که همه‌ی احکام اسلام اگر به روز شوند، همینطور هستند. قضیه‌ی فطریه یکی از این احکام است، و می‌شود از آن با افتخار دفاع کرد و جامعه را بسوی آن فرا خواند. البته با سهیم گردانیدن و مساوی نمودن خانواده‌های کم درآمد با پردرآمدها و ثروتمندان، در شادی یکی از دو عید باعظمت مسلمانان، عید فطر. در اینصورت، غیرمسلمانان نیز با احساس و مشاهده‌ی چنین صحنه‌های زیبا، اسلام را بستایند و بدان بگروند. نه مانند امروزی که با دیدن تفاخر، تکاثر، تبختر و اسراف میان ما مسلمانان، و عدم تکافل و تعاملِ درست انسانی، اسلام را به باد سخریه گرفته، و نه تنها اینکه خود نیایند، بلکه فرزندان ما را هم از ما بگیرند!
لازم می‌بینم این توضیح را اضافه کنم: برای جلوگیری از احساس و ابراز برتری از سوی پرداخت کننده و، کم خودبینی و منّت‌کشی از جانب گیرنده، بهتر است که فطریه را به مؤسّسات و مراکز خیریه یا اشخاص مطمئن و تجربه شده، چند روز قبل از عید پرداخت نمائید، و آنان با این پول، وسایلِ لازمِ روز عید را تهیه، و پیش از روز عید در اختیار نیازمندان بگذارند.

والسلام علی من اتّبع الحق و الهدی

حسن امینی
حاکم شرع مردمی کوردستان
۱۳۹۹/۰۲/۲۱
هفدهم رمضان المبارک ۱۴۴۱

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.